Autor: Joanna Bialobrzewska

  • Uszkodzona przesyłka – odpowiedzialność przewoźnika

    Uszkodzona przesyłka – odpowiedzialność przewoźnika

    Otrzymałeś uszkodzoną paczkę? A może dopiero po jej rozpakowaniu okazało się, że zwartość jest uszkodzona? Jak przedstawia się odpowiedzialność przewoźnika? Czy zawsze możesz żądać, by kurier był obecny przy otwarciu paczki?

    Odpowiedzialność przewoźnika

    Zgodnie z treścią  art. 65 ustawy Prawo przewozowe:

    „Przewoźnik ponosi odpowiedzialność za utratę, ubytek, uszkodzenie lub opóźnienie w przewozie przesyłki powstałe od przyjęcia jej do przewozu aż do jej wydania oraz za opóźnienie w przewozie przesyłki.”

    Przewoźnik może wyłączyć swoją odpowiedzialność za utratę, ubytek lub uszkodzenie albo opóźnienie w przewozie, jeśli powstały one z przyczyn występujących po stronie nadawcy lub odbiorcy, niewywołanych winą przewoźnika, z właściwości towaru albo wskutek siły wyższej. Udowodnienie, że szkoda lub przekroczenie terminu przewozu wynikło z jednej z wyżej wymienionych okoliczności ciąży na przewoźniku.

    Ustawa wskazuje również inne powody, z uwagi na które przewoźnik może nie odpowiadać za utratę, ubytek lub uszkodzenie przesyłki. Będą to sytuacje, w których szkoda powstała z powodu jednej z wymienionych przyczyn:

    • przesyłkę nadano pod nazwą niezgodną z rzeczywistością, nieścisłą lub niedostateczną rzeczy wyłączonych z przewozu lub przyjmowanych do przewozu na warunkach szczególnych albo niezachowania przez nadawcę tych warunków;
    • braku, niedostateczności lub wadliwości opakowania rzeczy, narażonych w tych warunkach na szkodę wskutek ich naturalnych właściwości;
    • szczególnej podatności rzeczy na szkodę wskutek wad lub naturalnych właściwości;
    • ładowania, rozmieszczenia lub wyładowywania rzeczy przez nadawcę lub odbiorcę;
    • przewozu przesyłek, które zgodnie z przepisami lub umową powinny być dozorowane, jeżeli szkoda wynikła z przyczyn, którym miał zapobiec dozorca.

    Otwieranie paczki przed podpisem

    Nie ma przepisu, który umożliwiałby odbiorcy rozpakowanie i obejrzenie zawartości paczki przed jej odbiorem. Nie można zatem wyegzekwować od kuriera, by ten każdorazowo otwierał przy nas przesyłki, zanim je opłacimy lub pokwitujemy ich odbiór.

    Wyjątkowa sytuacja ma miejsce w przypadku, gdy już przed wydaniem paczki okazuje się, że doznała ona ubytku lub uszkodzenia. Mówiąc prosto, ewidentnie widać uszkodzenia, wgniecenia, pęknięcia czy słychać dźwięk potłuczonego szkła. Wówczas przewoźnik w obecności uprawnionego powinien sporządzić protokół, opisując stan przesyłki oraz okoliczności powstania szkody.

    Co ważne, odbiorca paczki, która nosi ślady wskazujące na jej naruszenie może zażądać od kuriera sporządzenia takiego protokołu.

    *Niektóre firmy przewozowe pozwalają na otwieranie paczek przed ich odbiorem, ale takie zasady może przewidywać umowa przewozu czy regulamin. Niekiedy jest to uzależnione od gabarytów paczki, jej zawartości albo od wykupienia dodatkowej usługi.

    Uszkodzenie dostrzegłeś po odebraniu przesyłki

    Jeżeli ubytek lub uszkodzenie ujawniły się dopiero po wydaniu paczki i nie dały się z zewnątrz zauważyć przy odbiorze, wówczas przewoźnik ustali stan przesyłki (jednocześnie sporządzając odpowiedni protokół). Odbywa się to na żądanie uprawnionego, zgłoszone niezwłocznie po ujawnieniu szkody, ale nie później niż w ciągu 7 dni od dnia odbioru przesyłki.

    Protokół podpisują osoby uczestniczące w ustaleniu stanu przesyłki. Jeżeli uprawniony nie zgadza się z treścią protokołu, może zamieścić w nim zastrzeżenie z uzasadnieniem.

    Wymaga podkreślenia, że jeżeli ustalenia protokolarne, podjęte na żądanie uprawnionego, nie wykażą szkody w przesyłce albo wykażą jedynie szkodę stwierdzoną już uprzednio przez przewoźnika, uprawniony ponosi opłaty określone w taryfie przewoźnika.

    Wygaśnięcie roszczeń

    Przyjęcie przesyłki przez uprawnionego bez zastrzeżeń powoduje wygaśnięcie roszczeń z tytułu ubytku lub uszkodzenia, chyba że

    • szkodę stwierdzono protokolarnie przed przyjęciem przesyłki przez uprawnionego;
    • zaniechano takiego stwierdzenia z winy przewoźnika;
    • ubytek lub uszkodzenie wynikło z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa przewoźnika;
    • szkodę niedającą się z zewnątrz zauważyć uprawniony stwierdził po przyjęciu przesyłki i w terminie 7 dni zażądał ustalenia jej stanu oraz udowodnił, że szkoda powstała w czasie między przyjęciem przesyłki do przewozu a jej wydaniem.

    Reklamacja i odszkodowanie

    Dysponując protokołem szkody uprawniony może złożyć reklamację do przewoźnika.

    W przypadku roszczeń o zwrot należności lub jej części z tytułu umowy przewozu przesyłek towarowych – uprawnionym do dochodzenia odszkodowania jest nadawca lub odbiorca, zależnie od tego, który z nich dokonał zapłaty. O inne roszczenia z tytułu umowy przewozu – uprawnionym jest  nadawca lub odbiorca zależnie od tego, któremu z nich przysługuje prawo rozporządzania przesyłką.

    Podsumowanie

    Jeśli otrzymałeś paczkę noszącą ślady zewnętrznych uszkodzeń poinformuj o tym kuriera i sprawdźcie razem zawartość pod kątem ewentualnych szkód. Kurier sporządzi protokół, który następnie podpiszecie. Otrzymasz egzemplarz dokumentu, na podstawie którego możesz dochodzić odszkodowania od przewoźnika. Jeśli paczkę rozpakowałeś później, już po oddaleniu się kuriera, i okazało się że zawartość jest uszkodzona lub ma ubytek niezwłocznie zgłoś ten fakt przewoźnikowi! Zrób również zdjęcia. Jeśli takie zgłoszenie nastąpi po upływie 7 dni od przyjęcia przesyłki, będziesz musiał dowieść okoliczności powstania szkody, bo przewoźnik najprawdopodobniej uzna tą okoliczność za przyjęcie przesyłki bez zastrzeżeń.

  • Usługi i towary bez prawa zwrotu

    Usługi i towary bez prawa zwrotu

    O tym kiedy przysługuje Ci zwrot towaru pisałam w poprzednich artykułach. Poruszałam również kwestię zwrotów rzeczy kupionych na prezentacjach czy w ramach promocji typu Black Friday. Dziś chciałabym skupić się na zakupach internetowych (w przepisach nazywanymi zakupami na odległość) i wyjątkowych sytuacjach, w których reguła zwrotu nie obowiązuje.

    Zwrot towaru kupionego przez Internet

    Konsument, tak jak to ma miejsce w przypadku umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa, może w terminie 14 dni bez podawania przyczyny złożyć przedsiębiorcy oświadczenie o odstąpieniu od umowy. Umowę uważa się za niezawartą, a strony zobowiązane są do dokonania zwrotu wzajemnych świadczeń (konsument odsyła towar a sprzedawca zwraca pieniądze).

    Reguły określające terminy zwrotów, wygaśnięcie umów dodatkowych, jak również odpowiedzialność za zmniejszenie wartości rzeczy są identyczne jak przy umowach zwieranych poza lokalem przedsiębiorstwa. Przypominam, że dopuszczalny jest zwrot rzeczy równocześnie z odstąpieniem od umowy, a bezpośrednie koszty zwrotu rzeczy ponosi konsument. Przedsiębiorca zaś zwraca konsumentowi dokonane przez niego płatności, w tym również koszty dostarczenia rzeczy.

    Wyjątki od zasady prawa odstąpienia od umowy

    Po pierwsze prawo do rezygnacji z zakupu nie będzie miało zastosowania w obrocie dwustronnie profesjonalnym (B2B) i powszechnym (C2C), chyba że strony umowy w drodze indywidualnych porozumień zagwarantują sobie taką możliwość. Niekiedy regulaminy sklepów internetowych, świadomie lub nieświadomie, oferują możliwość zwrotu towarów wszystkim swoim klientom bez względu na status konsumenta. Nie mają takiego prawnego obowiązku, ale mieści się to w granicach swobody umów.

    Po drugie w ustawie o prawach konsumenta (art. 38) znajdziemy KATALOG WYŁĄCZEŃ, czyli wyliczenie umów w przypadku których nie przysługuje prawo odstąpienia. Będą to następujące umowy:

    1) Umowa o świadczenie usług – gdy przedsiębiorca wykonał w pełni usługę za wyraźną zgodą konsumenta.

    Przykład: zrealizowano usługę edukacyjną w postaci kursu językowego online i nie ma możliwości przywrócenia stanu poprzedniego.

    2) Umowa, której cena lub wynagrodzenie zależy od wahań na rynku finansowym, nad którym przedsiębiorca nie sprawuje kontroli.

    Przykład: zakup złota lub waluty.

    3) Umowa, której przedmiotem jest rzecz wyprodukowana według specyfikacji konsumenta lub służąca zaspokojeniu jego zindywidualizowanych potrzeb.

    Przykład: sprzedaż mebli wykonanych według indywidualnego projektu.

    4) Umowa, której przedmiotem jest rzecz ulegająca szybkiemu zepsuciu lub mająca krótki termin przydatności do zużycia.

    Przykład: zakup niektórych artykułów spożywczych albo kosmetyków naturalnych.

    5) Umowa, której przedmiotem jest rzecz dostarczana w zapieczętowanym opakowaniu a po otwarciu nie można tej rzeczy zwrócić z uwagi na ochronę zdrowia lub względy higieniczne.

    Przykład: towary lecznicze. Kwestia sporną jest zwrot bielizny, zdania są podzielone.

    6) Umowa, której przedmiotem są rzeczy, które po dostarczeniu, ze względu na swój charakter, zostają nierozerwalnie połączone z innymi rzeczami.

    Przykład: materiały użyte w konstrukcji budynku, drzewo posadzone w ogrodzie.

    7) Umowa, której przedmiotem świadczenia są napoje alkoholowe a ich cena została uzgodniona przy zwarciu umowy sprzedaży, zaś ich dostarczenie jest możliwe dopiero po 30 dniach, przy czym jednocześnie ich wartość zależy od wahań na rynku finansowym, na które sprzedawca nie ma wpływu.

    Przykład: wina kolekcjonerskie czy wysokogatunkowe whisky.

    8) Umowa, w wyniku której konsument wyraźnie zażądał od przedsiębiorcy przyjazdu celem dokonania pilnej naprawy lub konserwacji.

    Przykład: usługa ślusarska w związku z awaryjnym otwarciem drzwi.

    9) Umowa, której przedmiotem są nagrania dźwiękowe lub wizualne albo programy komputerowe dostarczane w zapieczętowanym opakowaniu, jeśli opakowanie zostało otwarte po dostarczeniu.

    Przykład: Rozerwanie folii z płyty lub naklejki umieszczonej na opakowaniu.

    10) Umowa o dostarczanie dzienników, periodyków lub czasopism z wyjątkiem umowy o prenumeratę.

    Przykład: dzienniki, czasopisma, z których treścią czytelnik mógł się zapoznać i niejako nabyć informacje.

    11) Umowa zawarta w drodze aukcji publicznej.

    Przykład: Licytacja obrazu w  domu aukcyjnym. Nie dotyczy to aukcji na allegro.

    12) Umowa o świadczenie usług zakwaterowania (innych niż do celów mieszkalnych), przewozu rzeczy, najmu samochodów, gastronomii, usług związanych z wypoczynkiem, wydarzeniami rozrywkowymi, sportowymi lub kulturalnymi, jeśli w umowie oznaczono dzień lub okres świadczenia usługi.

    Przykład: Rezerwacja noclegu w hotelu, zakup biletu na koncert.

    13) Umowa o dostarczanie treści cyfrowych, które nie są zapisane na nośniku materialnym, jeśli spełnienie świadczenia rozpoczęło się za wyraźną zgodą konsumenta przed upływem terminu do odstąpienia od umowy i po poinformowaniu go przez przedsiębiorcę o utracie prawa odstąpienia.

    Przykład: Świadczenie usługi drogą elektroniczną w postaci dostępu do aplikacji.

    Źródła

    Ustawa o prawach konsumenta

  • Czarny piątek – reklamacje i zwroty

    Czarny piątek – reklamacje i zwroty

    Czarny Piątek na dobre zapisał się w kalendarzach polskich sprzedawców i konsumentów. Jedni twierdzą, że jest idealną okazją do skompletowania świątecznych prezentów po niższych cenach. Inni, że niewiele ma wspólnego z amerykańskim Black Friday, bo ceny nie są aż tak szalenie atrakcyjne. Bez względu na to, które stanowisko jest nam bliższe – szał zakupów ruszył na dobre! Warto przy tym zachować chociaż odrobinę zdrowego rozsądku i ogólnie orientować się, jakie reguły obowiązują przy reklamacjach i zwrotach.

    Zwrot zakupów

    O tym, kiedy przysługuje Ci prawo zwrotu pisałam już we wcześniejszym artykule.

    Krótko przypominając, możesz zrezygnować, gdy:

    Kupiłeś towar na odległość (przez Internet, telefonicznie) albo poza lokalem firmy (na prezentacji, u siebie w domu) i w ciągu 14 dni od jego otrzymania złożyłeś sprzedawcy oświadczenie o rezygnacji. Ponadto, przedmiot zakupu nie może być objęty wyłączeniem, o którym mowa w art. 38 ustawy o prawach konsumenta. Będzie miało ono zastosowanie m.in. do rzeczy ulegających szybkiemu zepsuciu lub wyprodukowanych według specyfikacji klienta.

    Kupiłeś towar w sklepie stacjonarnym i sprzedawca zagwarantował Ci prawo do namysłu – wówczas zwrot odbywa się na ustalonych z przedsiębiorcą zasadach (lub opisanych w regulaminie sklepu).

    Jeśli upłynie 14-dniowy termin na złożenie oświadczenia lub inny wydłużony przez sprzedawcę okres (sieciówki dają często 30 dni na zwrot), a sprzedawca w momencie zakupu informował Cię o prawie do rezygnacji, nie ma obowiązku przyjąć towaru. Bez znaczenia będzie, że nieprzydatność stwierdzono w Wigilię, a odstąpienie wysłano 3 dni po rozpakowaniu paczki.

    Co jest bardzo ważne! Zasady te maja zastosowanie wyłącznie w obrocie konsumenckim (B2C). Jeśli mamy do czynienia z obrotem dwustronnie profesjonalnym (B2B) lub obrotem powszechnym (C2C) przepisy ustawy o prawach konsumenta nie mają zastosowania. Wówczas zwrot jest możliwy wyłącznie wtedy, gdy strony tak się umówią.

    Reklamacje

    Produkty kupione w Czarny Piątek można tak samo reklamować, jak kupione innego dnia i bez przeceny. Oznacza to, że kupujący może złożyć do sprzedawcy reklamację na zasadach rękojmi albo według reguł opisanych w gwarancji. Wyjątek stanowi reklamacja konkretnej wady rzeczy, że względu na którą cena została obniżona a kupujący wiedział o tym zawierając umowę. Wówczas sprzedawca może uwolnić się od odpowiedzialności.

    Źródła

    ustawa o prawach konsumenta

    kodeks cywilny

  • Zwrot kołder z prezentacji

    Zwrot kołder z prezentacji

    Choć od lat jest głośno o firmach, które na prezentacjach sprzedają konsumentom (za niebotyczne ceny!) wielofunkcyjne garnki, masażery i uzdrawiające pościele, to nadal świetnie sobie radzą na rynku. Gdy poruszam temat wśród znajomych, okazuje się, że każdy zna przynajmniej jedną osobę, która dała się zwieść marketingowym trikom i zarzeka się, że więcej nie da się oszukać. Niestety problem nieprzemyślanych i niepotrzebnych zakupów dotyczy naszych bliskich. Często wstydzą się przyznać do tego, że w ogóle byli na prezentacji, a co dopiero, że z wyrzeczeniem spłacają kredytowe raty. Co robić, gdy w szale przedświątecznych zakupów na chwilę stracimy zdrowy rozsądek? A może właśnie Ty otrzymasz na gwiazdkę wełnianą pościel (rzeczywiście wartą kilkadziesiąt złotych), za którą babcia zapłaciła 10 tysięcy? Wyjaśnię Ci, kiedy i w jaki sposób można zwrócić towar bez konsekwencji, abyś wiedział jak zareagować i jak pomóc innym.

    Prezentacje

    Zazwyczaj są doskonale zorganizowane i ciężko jest wskazać jakieś konkretne uchybienia, czy oczywiste łamanie prawa. Zaczyna się dość niewinnie, bo telefonicznym zaproszeniem na spotkanie lub pozostawieniem ulotki w skrzynce. Oferta skierowana jest głównie do osób starszych, przebywających w ciągu dnia w swoich mieszkaniach i domach. Pod pozorem spotkania edukacyjnego, profilaktyczno-zdrowotnego lub rozrywkowego potencjalni klienci wabieni są do lokalnych restauracji i hoteli. W trakcie prezentacji prowadzący poruszają tematy chorób cywilizacyjnych (mówią o nadciśnieniu, cukrzycy, otyłości, bólach kręgosłupa itp.) i trudności życiowych (kosztów leczenia, konieczności korzystania z pomocy osób trzecich). Następnie subtelnie przechodzą do przedstawienia oferty handlowej, która stanowi złoty środek na wszystkie problemy.

    Niekiedy wśród uczestników zostaje przeprowadzone losowanie nagród, które wzbudza dodatkowe emocje i usypia czujność konsumentów… Czasem wystarczy, że jedna osoba podejmie decyzję o zakupie i rusza lawina zamówień. Innym razem podpisanie umowy następuje w związku z odbiorem wylosowanej nagrody. Większość jednak wierzy w skuteczność superproduktów i ma nadzieję na poprawę zdrowia i uwolnienie się od trosk.

    Zwrot towaru bez konsekwencji

    Umowy sprzedaży zawierane podczas prezentacji organizowanych poza lokalem firmy należą do tzw. umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa. Zastosowanie do nich mają przepisy ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, gwarantujące możliwość rezygnacji z zakupu bez ponoszenia konsekwencji finansowych.

    Zasadą jest, że konsument może od takiej umowy odstąpić w terminie 14 dni bez podawania przyczyny.

    W tym celu należy złożyć do przedsiębiorcy oświadczenie o odstąpieniu od umowy. Można je sformułować na formularzu dołączonym do umowy (jeśli taki jest) lub według wzoru stanowiącego załącznik do ustawy. Konsument może również sformułować treść oświadczenia samodzielnie, pod warunkiem, że będzie ono jednoznaczne.

    Elektroniczny formularz

    Niektórzy przedsiębiorcy mogą zapewnić klientom możliwość złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy drogą elektroniczną (np. przy pomocy elektronicznego formularza). W takiej sytuacji, przedsiębiorcy są zobowiązani do niezwłocznego potwierdzenia otrzymania oświadczenia od konsumenta (np. wysyłając e-mail do konsumenta).

    Teoretycznie prawo dopuszcza ustną deklarację o odstąpieniu od umowy, ale to na konsumencie będzie spoczywał ciężar udowodnienia złożenia takiego oświadczenia. Dlatego w interesie kupującego jest, by informując przedsiębiorcę o rezygnacji z zakupu, użyć trwałego nośnika (jakim jest papier lub poczta elektroniczna). Praktyka wskazuje, że najlepiej jest wysłać oświadczenie listem poleconym ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru.

    Termin

    Do zachowania terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed upływem 14 dni.

    Bieg terminu dla umowy, w wykonaniu której przedsiębiorca wydaje rzecz, rozpoczyna się od objęcia rzeczy w posiadanie przez konsumenta lub osobę przez niego upoważnioną. Gdy umowa obejmuje wiele rzeczy dostarczanych osobno, partiami lub w częściach – od objęcia w posiadanie ostatniej rzeczy, partii lub części. Natomiast, jeśli umowa polega na regularnym dostarczaniu rzeczy przez czas oznaczony – od objęcia w posiadanie pierwszej rzeczy.

    W przypadku pozostałych umów – od dnia zawarcia umowy.

    Jeśli upływ terminu 14 dni przypada w dzień ustawowo wolny od pracy lub w sobotę to termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy lub sobotą.

    Sprzedawca nie poinformował Cię o prawie rezygnacji

    Jeżeli konsument nie został poinformowany przez przedsiębiorcę o prawie odstąpienia od umowy, prawo to wygasa dopiero po upływie 12 miesięcy od dnia upływu powyżej wskazanego terminu (14 dni). Jeżeli jednak sprzedawca zdecyduje się uzupełnić informację przed upływem terminu 12 miesięcy, to czas na złożenie przez kupującego rezygnacji upływa po 14 dniach od udzielenia mu tej informacji.

    Skutek odstąpienia od umowy

    W przypadku, gdy konsument odstąpi od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa – umowę uważa się za niezawartą, co skutkuje również wygaśnięciem umów dodatkowych łączących się z zakupem  (tj. umowa kredytowa).

    Zwrot pieniędzy

    Przedsiębiorca zobligowany jest  do zwrotu konsumentowi wszelkich dokonanych przez niego płatności – niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania oświadczenia. Jeśli sprzedawca nie zaproponował, że sam odbierze rzecz może wstrzymać się z oddaniem pieniędzy do chwili otrzymania zwrotu towaru  lub dowodu jego odesłania.

    Zwrot pieniędzy następuje w taki sam sposób, jakiego użył konsument, chyba że kupujący wyraźnie zgodził się na inną formę, która nie generuje dodatkowych kosztów. Na przykład: Mimo płatności gotówka, do oświadczenia o odstąpieniu od umowy dołączono dyspozycję zwrotu świadczenia przelewem wskazując numer rachunku bankowego.

    Zwrot towaru

    Konsument odstępujący od umowy ma obowiązek zwrócić rzecz przedsiębiorcy (ewentualnie przekazać ją osobie upoważnionej przez przedsiębiorcę do odbioru) niezwłocznie, ale nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym odstąpił od umowy. Termin ten nie obowiązuje kupującego, gdy sprzedawca zaproponował, że sam odbierze rzecz.

    Do zachowania terminu wystarczy odesłanie rzeczy przed jego upływem. Konsument ponosi tylko bezpośrednie koszty zwrotu rzeczy, chyba że przedsiębiorca zgodził się je ponieść lub nie poinformował konsumenta o tej konieczności. Możliwy jest również zwrot rzeczy równocześnie z odstąpieniem od umowy, pod warunkiem dotrzymania ustawowego terminu, co oznacza, iż oświadczenie i towar można wysłać razem.

    Decyzja co do sposobu odesłania towaru należy do konsumenta i to on ponosi ryzyko wyboru podmiotu, który rzecz dostarczy, tak by dotarła w stanie niezniszczonym.

    Miejsce zwrotu rzeczy

    Jeśli miejsce zwrotu rzeczy jest inne niż siedziba przedsiębiorcy, to powinno być wyraźnie wskazane.
    W przypadku, gdy umowa zawarta została poza lokalem przedsiębiorstwa, a rzecz dostarczono konsumentowi do miejsca jego zamieszkania, przedsiębiorca jest zobowiązany do odebrania rzeczy na swój koszt, pod warunkiem że ze względu na charakter rzeczy nie można jej odesłać w zwykły sposób pocztą.

    Odpowiedzialność za zmniejszenie wartości rzeczy

    Przepisy wprowadzają zakaz używania towaru w taki sposób, który przekracza granicę niezbędną do stwierdzenia charakteru, cech i funkcjonowania rzeczy. Oznacza to, że konsument może zbadać rzecz w taki sposób, jakby zrobił to w typowych okolicznościach sklepowych. Mianowicie może uruchomić sprzęt AGD lub RTV, ale nie może go eksploatować. Jeśli sprzedawca stwierdzi, że kupujący przekroczył te granice może od niego zażądać odszkodowania porównując wartość rzeczy nowej z wartością rzeczy używanej.

    Podsumowanie

    Podpisanie umowy na prezentacji oraz widok stosu kartonów z kołdrami, materacami, garnkami, nożami… to jeszcze nie koniec świata! Masz prawo do rezygnacji, nawet gdy sprzedawca wmawia Ci, że jest inaczej. Nie odkładaj tematu na później i świadomie podejmij decyzję o zakupie. Masz na to 14 dni. Dokładnie przeczytaj umowę i warunki udzielonej Ci pożyczki, bo może okazać się, że przerasta Twoje możliwości finansowe. Poradź się bliskich i edukuj innych.

    Źródła

    ustawa o prawach konsumenta

  • Zgoda na marketing bezpośredni

    Zgoda na marketing bezpośredni

    Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął niedawno postępowanie przeciwko jednemu z operatorów telekomunikacyjnych. Zarzucił mu stosowanie marketingu bezpośredniego bez zgody konsumenta. Zdaniem UOKiK, działanie to może godzić w interes konsumentów będących abonentami wszystkich przedsiębiorców telekomunikacyjnych działających w Polsce. Z postanowienia wynika, że telefoniczne kierowanie oferty, bez uprzednio wyrażonej zgody odbiorcy, może stwarzać zagrożenie podjęcia przez konsumentów pochopnych i nieprzemyślanych decyzji dotyczących wyboru dostawcy usług telekomunikacyjnych.

    Marketing bezpośredni

    Żeby wiedzieć, co jest obwarowane koniecznością pozyskania wcześniejszej zgody należałoby najpierw wytłumaczyć znaczenie „marketingu bezpośredniego”. Niestety polski ustawodawca, wprowadzając przepis, który miał na celu wzmocnienie praw konsumentów (pamiętamy głośne hasła: koniec natrętnych telefonicznych sprzedawców! koniec spamu!) pominął zdefiniowanie samego pojęcia marketingu bezpośredniego.

    Dlatego, mimo kilkuletniego funkcjonowania zakazu marketingu bezpośredniego bez uprzedniej zgody użytkownika końcowego, spory w interpretacji dzielą prawników, przedsiębiorców i konsumentów. A brak definicji w polskim ustawodawstwie wiąże się z koniecznością szukania jej w innych źródłach (prawo wspólnotowe, orzecznictwo, komentarze itp.).

    Zgodnie z treścią definicji zamieszczonej w Rekomendacji R (85)20 z dnia 25 października 1985 r. Komitetu Ministrów dla Państw Członkowskich w sprawie ochrony danych osobowych używanych dla celów marketingu bezpośredniego Rady Europy:

    „przez marketing bezpośredni należy rozumieć ogół działań, jak również wszelkich dotyczących go usług pomocniczych, umożliwiających oferowanie produktów lub usług bądź przekazywanie innych informacji do grupy ludności – za pośrednictwem poczty, telefonu lub innych bezpośrednich środków – w celach informacyjnych bądź w celu wywołania reakcji ze strony osoby, której dane dotyczą„.

    Z opinii prezesów UOKiK i UKE, komentarzy oraz orzecznictwa wynika, iż pod pojęciem marketingu bezpośredniego należy rozumieć nie tylko działania o charakterze ściśle sprzedażowym (dotyczące reklamy, badania rynku, sprzedaży i dystrybucji), ale również takie, które służą dostarczaniu informacji, jeśli ich efektem jest zainteresowanie adresata ofertą przedsiębiorcy.

    Ograniczenie marketingu bezpośredniego

    W myśl art. 172 ustawy prawo telekomunikacyjne:

    1. Zakazane jest używanie telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego, chyba że abonent lub użytkownik końcowy uprzednio wyraził na to zgodę.

    2. Przepis ust. 1 nie narusza zakazów i ograniczeń dotyczących przesyłania niezamówionej informacji handlowej wynikających z odrębnych ustaw.

    3. Używanie środków, o których mowa w ust. 1, dla celów marketingu bezpośredniego nie może odbywać się na koszt konsumenta.

    O jakie urządzenia i systemy telekomunikacyjne chodzi?

    Definicję urządzenia końcowego znajdziemy w art. 2 pkt 43 ustawy prawo telekomunikacyjne i obejmuje swoim zakresem urządzenia telekomunikacyjne przeznaczone do podłączenia bezpośrednio lub pośrednio do zakończeń sieci. W praktyce będą nimi zarówno telefony komórkowe, jak i stacjonarne, faksy, komputery czy tablety. Natomiast przez automatyczne systemy wywołujące należałoby rozumieć takie urządzenia (systemy), które bez udziału człowieka rozsyłają wiadomości do wszystkich klientów.

    Zgoda na marketing bezpośredni

    Wymagana przez ustawodawcę zgoda musi być uprzednia i powinna spełniać wymogi określone w art. 174 ustawy prawo telekomunikacyjnego,  mianowicie:

    Do uzyskania zgody abonenta lub użytkownika końcowego stosuje się przepisy o ochronie danych osobowych.

    Zatem nie może być domniemana lub dorozumiana z oświadczenia woli o innej treści. Musi być jednoznaczna, a wyrażający w momencie jej formułowania musi mieć świadomość tego, co kryje się pod jej pojęciem. Ponadto, może być wycofana w każdym czasie, w sposób prosty i wolny od opłat.

    Powierzenie działań marketingowych podmiotowi zewnętrznemu

    Podmiot, który stosuje marketing bezpośredni jest odpowiedzialny w zakresie spełnienia wymogu dotyczącego zgody użytkownika końcowego, niezależnie od tego czy sam pozyskał zgodę, czy uzyskał bazę zgód od podmiotu trzeciego.

    Sąd Najwyższy, rozstrzygając zagadnienie prawne powstałe na tle sporu Urząd Komunikacji Elektronicznej – operator sieci komórkowej, uchwałą z dnia 17 lutego 2016 r. stwierdził, że przedsiębiorca może zostać ukarany w sytuacji, gdy zlecił przeprowadzenie akcji promującej jego usługi innemu podmiotowi, a ten wykonał zlecenie używając dla celów marketingu bezpośredniego automatycznych systemów wywołujących bez uzyskania na to zgody abonentów lub użytkowników końcowych będących adresatami takich działań oraz korzystając z bazy abonentów i użytkowników końcowych przekazanych podmiotowi przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego.

    Marketing bezpośredni a e-mail marketing

    Na przedsiębiorcy świadczącym usługi drogą elektroniczną ciąży jeszcze inny obowiązek związany z pozyskaniem zgody na działania o charakterze marketingowym. Mianowicie z art. 10 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną jednoznacznie wynika, że: zakazane jest przesyłanie niezamówionej informacji handlowej skierowanej do oznaczonego odbiorcy będącego osobą fizyczną za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej.

    Jak się mają dwa wspomniane wyżej zakazy do siebie?

    Granice zazębiania się tych dwóch zgód są sporne. Z pewnością wpływa na to brak definicji marketingu bezpośredniego oraz zmiany zachodzące w obszarze nowych technologii. Jedno jest pewne, w przepisach te dwa zakazy funkcjonują równolegle i naruszenie jednego lub drugiego może skutkować nałożeniem na przedsiębiorcę kary pieniężnej!

    Warto zaznaczyć również, że zakaz z prawa telekomunikacyjnego funkcjonuje zarówno w obrocie konsumenckim (B2C), jak i w obrocie obustronnie profesjonalnym (B2B). Natomiast zakaz dotyczący świadczenia usług drogą elektroniczną dotyczy wyłącznie osób fizycznych.

    Podsumowanie

    Praktyka pokazuje, że większość konsumentów ma już dość telemarketingu. Wiąże się to z utratą zaufania do sprzedawców i operatorów usług telekomunikacyjnych. Wynika ona najprawdopodobniej z nieuczciwych praktyk rynkowych stosowanych przez niektórych przedsiębiorców, podszywających się pod wiodących operatorów i zawierających odrębne umowy (np. o świadczenie usług telekomunikacyjnych lub dotyczących sprzedaży energii elektrycznej). W tym kontekście wymóg uzyskania zgody przed wcześniejszym kontaktem z klientem wydaje się całkowicie uzasadnionym i koniecznym.

    Jest jeszcze druga strona medalu. Mianowicie niejasności interpretacyjne, które powstają po stronie przeciętnego małego przedsiębiorcy. Jak już wspomniałam wyżej, marketing bezpośredni to nie tylko kontakt telefoniczny! Finalnie efekt jest taki, że przedsiębiorcy gubią się w gąszczu wymogów i formalności, a konsumenci w rosnącej liczbie niezrozumiałych chekbox’ów do zaznaczenia lub odznaczenia.

    Źródła:

    www.uokik.pl

    ustawa prawo telekomunikacyjne

    ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną

    REKOMENDACJA R(85)20

    uchwała SN z dnia 17 lutego 2016 r.

    Czy ten wpis był dla Ciebie wartościowy? Jeśli tak, udostępnij go innym.

    Jeśli potrzebujesz indywidualnej konsultacji i wsparcia prawnego – napisz do nas!

  • Brak odpowiedzialności sprzedawcy

    Brak odpowiedzialności sprzedawcy

    Kiedy sprzedawca jest zwolniony z odpowiedzialności z tytułu rękojmi? Czy publiczne zapewnienia producenta dotyczące właściwości towaru, których sprzedawca nie znał mogą być przedmiotem roszczeń klientów?

    Kupujący o wadzie wiedział

    Sprzedawca jest zwolniony z odpowiedzialności z tytułu rękojmi, jeśli kupujący wiedział o wadzie w chwili zawarcia umowy. Zwolnienie to dotyczy konkretnej, istniejącej wady rzeczy. Nie ma zastosowania do innych wad ukrytych, które mogą się ujawnić w trakcie użytkowania. Nie wystarczy wykazać, że kupujący mógł (przy dołożeniu należytej staranności) lub powinien wadę zauważyć. Ciężar dowodu w tej kwestii obciąża sprzedawcę – to on musi dowieść, że kupujący o wadzie wiedział.

    W przypadku sprzedaży rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku (czyli oznaczonych według cech rodzajowych, właściwych dla większej liczby przedmiotów) lub rzeczy mających powstać w przyszłości istotne znaczenie ma moment wydania rzeczy kupującemu, umożliwiający praktyczne wykrycie wady, a nie chwila zawarcia umowy.

    Przykład: Jeśli przedmiotem umowy są treści cyfrowe mające powstać w przyszłości, to momentem oceny przez kupującego stanu towaru będzie chwila dostarczenia treści, a nie zawarcia umowy.

    Publiczne zapewnienia producenta

    Sprzedawca nie jest odpowiedzialny względem kupującego będącego konsumentem za to, że rzecz nie ma właściwości wynikających z publicznych zapewnień producenta, jego przedstawiciela lub osoby wprowadzającej rzecz do obrotu lub umieszczającej na niej swoje oznaczenia, jeśli zapewnień tych nie znał ani, oceniając rozsądnie, nie mógł znać, nie mogły mieć wpływu na decyzję kupującego o zawarciu umowy, bądź gdy ich treść została sprostowana przed zawarciem umowy sprzedaży.

    Przykład: Sprzedawca może zweryfikować prawdziwość publicznych zapewnień co do właściwości rzeczy oraz sprostować oświadczenie, informując o tym kupującego przed zawarciem umowy.

    Ograniczenie lub wyłączenie odpowiedzialności z rękojmi

    Strony mogą rozszerzyć, ograniczyć albo wyłączyć odpowiedzialność z tytułu rękojmi. Jeśli stroną jest konsument – ograniczenie lub wyłączenie może nastąpić tylko w przypadkach wskazanych w przepisach szczególnych. Ograniczenie lub wyłączenie jest bezskuteczne, jeśli sprzedawca podstępnie zataił wadę przed kupującym. W relacjach między przedsiębiorcami strony mogą rękojmię ograniczyć i wyłączyć.

    Przykład: W obrocie profesjonalnym B2B (czyli przedsiębiorca-przedsiębiorca) strony poprzez wyraźne postanowienie umowne, mogą ograniczyć zakres odpowiedzialności, a nawet całkowicie ja wyłączyć. Wówczas sprzedawca nie odpowiada za rzecz lub  w ograniczonym zakresie.

    Podstawa prawna:

    Art. 577 i 558 k.c.

  • Odszkodowanie z polisy OC

    Odszkodowanie z polisy OC

    Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, powszechnie zwane polisą OC, jest obowiązkowym ubezpieczeniem każdego posiadacza pojazdu. Ma ono istotne znaczenie przede wszystkim w sytuacji, gdy dojdzie do kolizji lub wypadku oraz powstania na tym tle szkód osobowych i majątkowych. Brak polisy OC to nie tylko groźba surowych kar finansowych, ale również konieczność wypłaty (z własnej kieszeni!) ewentualnych odszkodowań. Jeśli zaś sprawca zdarzenia drogowego dysponuje aktualnym ubezpieczeniem OC pojazdu, poszkodowany swoje roszczenia może skierować bezpośrednio do ubezpieczyciela. Czego może żądać i na jakiej podstawie prawnej?

    Na wstępie podkreślę, że każda sprawa ma indywidualny charakter, na który niewątpliwy wpływ mają okoliczności zdarzenia, jak również rozmiar wyrządzonej szkody i jej reperkusje w życiu osobistym oraz zawodowym. Dlatego nie każdy z wymienionych poniżej tytułów będzie wchodził w zakres przysługujących Ci roszczeń. Co więcej, ubezpieczyciel z automatu nie wypłaci odszkodowania! Musisz zgłosić szkodę, wskazać jej wielkość oraz udowodnić, że pozostaje ona w związku ze zdarzeniem komunikacyjnym.

    Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę

    Podstawą prawną tego roszczenia jest art. 445 k.c. w związku z 444 k.c.

    Zadośćuczynienie jest świadczeniem pieniężnym jednorazowym, mającym na celu zrekompensowanie cierpień fizycznych i psychicznych poszkodowanego, który doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. Jego zadaniem jest złagodzenie ujemnych przeżyć związanych z wypadkiem i doznaną krzywdą, która przejawia się m. in. ograniczeniami ruchowymi, oszpeceniem, długotrwałością leczenia i rehabilitacji (bolesność zabiegów, proces dochodzenia do zdrowia), poczuciem bezradności życiowej, czy utratą możliwości w przyszłości (np. poszkodowany nie może wykonywać dotychczasowej pracy, uprawiać sportu itp.).

    Poszkodowany, dochodząc zadośćuczynienia, musi podjąć się wyceny własnego zdrowia i rozmiaru doznanej krzywdy. Zastosowania nie znajdą tu żadne tabelki z uszczerbkiem zdrowia, jak ma to miejsce przy odszkodowaniu z NNW (ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków). Zadośćuczynienie ma być ekwiwalentem poniesionej szkody niemajątkowej, przedstawiającym ekonomicznie odczuwalną wartość. Jego szacowanie powinno być dokonywane w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. W związku z powyższym, każdorazowo kierując roszczenia do ubezpieczyciela należy powołać się na indywidualne okoliczności sprawy, dotyczące konkretnej osoby poszkodowanej i sytuacji, w której się znalazła.

    Zwrot kosztów związanych z wypadkiem

    Podstawą prawną tego roszczenia jest art. 444 § 1 k.c., a zgodnie z jego brzmieniem: w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego tytułu koszty.

    Poszkodowany może zatem domagać się zwrotu:

    • kosztów zakupu środków farmakologicznych, opatrunków, sprzętu ortopedycznego;
    • kosztów konsultacji i zabiegów medycznych oraz rehabilitacji;
    • kosztów opieki nad poszkodowanym;
    • kosztów transportu poszkodowanego oraz bliskich mu osób (dojazd do placówek medycznych na wizyty lekarskie czy zabiegi rehabilitacyjne);
    • kosztów zakupu protez i innych niezbędnych aparatów;
    • kosztów adaptacji mieszkania – stosownie do potrzeb poszkodowanego;
    • kosztów przygotowania do nowego zawodu (gdy poszkodowany stał się inwalidą i nie może wykonywać dotychczasowej pracy).

    Dysponując zaleceniami lekarskimi, co do sposobu dalszego leczenia lub rehabilitacji, poszkodowany może zażądać od ubezpieczyciela sprawcy wypadku odpowiedniej zaliczki na poczet tych kosztów. Istotne jest wówczas, by w przedmiotowym wniosku znalazła się informacja o szacowanych wydatkach. Jeśli zaś żądaniem zwrotu kosztów objęte są już poczynione płatności, poszkodowany powinien przedstawić paragony, rachunki, umowy, wykazy itp.

    Renta

    Podstawę prawną roszczenia stanowi art. 444 § 2 Kodeksu cywilnego. Renta jest świadczeniem, którego poszkodowany może domagać się w przypadku, gdy :

    • całkowicie lub częściowo utracił zdolności do pracy zarobkowej (nastąpiła trwała utrata dochodów);
    • zwiększyły się jego potrzeby (chodzi tu o przyszłe wydatki związane z długotrwałym leczeniem, rehabilitacją czy opieką, koniecznością specjalnego odżywiania itp);
    • zmniejszyły się widoki powodzenia na przyszłość (wskutek odniesionych urazów poszkodowany utracił inne majątkowe korzyści, które mógłby osiągnąć w związku z indywidualnymi planami, predyspozycjami, kwalifikacjami itp.).

    Każda z wyżej wymienionych okoliczności może stanowić samodzielną podstawę do zasądzenia renty.

    Jednorazowe odszkodowanie (kapitalizacja renty)

    Na żądanie poszkodowanego z ważnych powodów sąd może przyznać mu zamiast renty lub jej części odszkodowanie jednorazowe (art. 447 k.c.). Dotyczy to w szczególności przypadku, gdy poszkodowany stał się inwalidą, a skapitalizowane świadczenie ułatwi mu wykonywanie nowego zawodu.

    Inne roszczenia

    Poszkodowany może również domagać się od ubezpieczyciela odpowiedzialnego z tytułu OC pojazdu zapłaty innych świadczeń pieniężnych, które można zaliczyć do strat poniesionych wskutek wyrządzonej szkody. Podstawą prawną tych roszczeń będzie art. 361 § 2  k.c. I tak do katalogu żądań poszkodowanego możemy również zaliczyć:

    • wyrównanie utraconych zarobków – w przypadku nietrwałej niezdolności do pracy (np. będzie to różnica pomiędzy dochodami poszkodowanego jakie otrzymywałby, gdyby nie uległ wypadkowi, a dochodem który otrzymał przebywając na zwolnieniu lekarskim);
    • odszkodowanie za uszkodzone lub zniszczone rzeczy osobiste (np. rower, telefon, odzież itp.).

    Kierując swoje roszczenia do ubezpieczyciela warto zadbać nie tylko o kompletność rachunków i paragonów dotyczących poniesionych kosztów. Należy również odpowiednio uzasadnić swoje żądania. Istotne znaczenie będzie miało dokładne opisanie zarówno samego zdarzenia, ale także procesu leczenia i rekonwalescencji oraz negatywnych skutków wypadku i jego wpływu na Twoje zdrowie fizyczne, psychiczne, rodzinne i zawodowe.

  • Dostęp do dokumentacji medycznej

    Dostęp do dokumentacji medycznej

    Kiedy i w jakim zakresie lekarz może być zwolniony z zachowania tajemnicy lekarskiej? Czy ubezpieczyciel może zwrócić się do udzielającego świadczenia zdrowotnego o wydanie dokumentacji z leczenia ubezpieczonego? Jak wygląda kwestia tajemnicy lekarskiej po śmierci pacjenta?

    Obowiązek lekarza

    Zgodnie z zasadą, wyrażoną w art. 40 ust. 1 Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty:

    „Lekarz ma obowiązek zachowania w tajemnicy informacji związanych z pacjentem, a uzyskanych w związku z wykonywaniem zawodu”.

    Przepisy prawne wskazują jednak pewne odstępstwa od powyższej reguły i ujawnienie tajemnicy jest możliwe, gdy:

    1) tak stanowią ustawy;
    2) badanie lekarskie zostało przeprowadzone na żądanie uprawnionych, na podstawie odrębnych ustaw, organów i instytucji – wówczas lekarz jest obowiązany poinformować o stanie zdrowia pacjenta wyłącznie te organy instytucje;
    3) zachowanie tajemnicy może stanowić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia pacjenta lub innych osób;
    4) pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy wyraża zgodę na ujawnienie tajemnicy, po uprzednim poinformowaniu o niekorzystnych dla pacjenta skutkach jej ujawnienia;
    5) zachodzi potrzeba przekazania niezbędnych informacji o pacjencie lekarzowi sądowemu;
    6) zachodzi potrzeba przekazania niezbędnych informacji o pacjencie związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych innemu lekarzowi lub uprawnionym osobom uczestniczącym w udzielaniu tych świadczeń.

    Prawa pacjenta

    Zgodnie z brzmieniem art. 23 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta:

    „Pacjent ma prawo dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych”.

    Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta.

    Komu może być udostępniona dokumentacja medyczna:

    Zgodnie z art. 26 ust. 3. ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną:

    • podmiotom udzielającym świadczeń zdrowotnych, jeżeli dokumentacja ta jest niezbędna do zapewnienia ciągłości świadczeń zdrowotnych;
    • organom władzy publicznej, NFZ, organom samorządu zawodów medycznych oraz konsultantom krajowym i wojewódzkim, w zakresie niezbędnym do wykonywania przez te podmioty ich zadań, w szczególności kontroli i nadzoru;
    • podmiotom, o których mowa w art. 119 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli na zlecenie ministra właściwego do spraw zdrowia; (wojewodowie, konsultanci krajowi, jednostki organizacyjne podległe lub nadzorowane przez tego ministra, organy samorządów zawodów medycznych, medyczne towarzystwa naukowe, uczelnie medyczne i instytuty badawcze, specjaliści z poszczególnych dziedzin medycyny);
    • upoważnionym przez podmiot, o którym mowa w art. 121 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (podmiot tworzący), osobom wykonującym zawód medyczny, w zakresie niezbędnym do sprawowania nadzoru nad podmiotem leczniczym niebędącym przedsiębiorcą;
    • ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, sądom, w tym sądom dyscyplinarnym, prokuraturom, lekarzom sądowym i rzecznikom odpowiedzialności zawodowej, w związku z prowadzonym postępowaniem;
    • uprawnionym na mocy odrębnych ustaw organom i instytucjom, jeżeli badanie zostało przeprowadzone na ich wniosek;
    • organom rentowym oraz zespołom do spraw orzekania o niepełnosprawności, w związku z prowadzonym przez nie postępowaniem;
    • podmiotom prowadzącym rejestry usług medycznych, w zakresie niezbędnym do prowadzenia rejestrów;
    • zakładom ubezpieczeń, za zgodą pacjenta (brak zgody uniemożliwia wydanie dokumentacji).
    • komisjom lekarskim podległym ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, wojskowym komisjom lekarskim oraz komisjom lekarskim Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Agencji Wywiadu, podległym Szefom właściwych Agencji;
    • osobom wykonującym zawód medyczny, w związku z prowadzeniem procedury oceniającej podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych na podstawie przepisów o akredytacji w ochronie zdrowia albo procedury uzyskiwania innych certyfikatów jakości, w zakresie niezbędnym do ich przeprowadzenia;
    • wojewódzkiej komisji do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych w zakresie prowadzonego postępowania;
    • spadkobiercom w zakresie prowadzonego postępowania przed wojewódzką komisją do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych;
    • osobom wykonującym czynności kontrolne na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia, w zakresie niezbędnym do ich przeprowadzenia;
    • członkom zespołów kontroli zakażeń szpitalnych, o których mowa w art. 14 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zakresie niezbędnym do wykonywanych działań;

    Ponadto, lekarz udostępnia dokumentację medyczną szkołom wyższym lub instytutowi badawczemu do wykorzystania w celach naukowych, bez ujawniania nazwiska i innych danych umożliwiających identyfikację osoby, której dokumentacja dotyczy.

    Ujawnienie tajemnicy tylko w niezbędnym zakresie

    Ujawnienie informacji związanych z pacjentem może nastąpić wyłącznie w niezbędnym zakresie. Natomiast w przypadku, gdy sytuacja dotyczy ujawnienia informacji na wyraźną zgodę pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego, zakres ujawnianej tajemnicy określa odpowiednio pacjent lub przedstawiciel ustawowy.

    Tajemnica po śmierci pacjenta

    W myśl przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, lekarz jest związany tajemnicą również po śmierci pacjenta, chyba że zgodę na jej ujawnienie wyrazi osoba bliska.  Jako osobę bliską należy rozumieć małżonka, krewnego lub powinowatego do drugiego stopnia w linii prostej, przedstawiciela ustawowego, osobę pozostającą we wspólnym pożyciu lub osobę wskazaną przez pacjenta. Osoba bliska może określić zakres ujawnianej przez lekarza tajemnicy. Do ujawnienia jednak nie dochodzi, gdy sprzeciwi się temu inna osoba bliska zmarłemu pacjentowi.

    Podstawa prawna

    Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

    Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

  • Zniszczony lub zgubiony bagaż

    Zniszczony lub zgubiony bagaż

    Lecisz na wakacje Twoich marzeń i mocno lądujesz na ziemi, gdy okazuje się, że Twój bagaż nie doleciał na miejsce razem z Tobą? A może właśnie wracasz z delegacji, a Twoja nowa walizka jest zniszczona? Opowiem Ci, jak krok po kroku wystąpić o odszkodowanie i o czym nie zapomnieć.

    Zgłoszenie zagubienia/zniszczenia

    Opóźnienie, zniszczenie lub zagubienie bagażu należy niezwłocznie zgłosić przewoźnikowi. W tym celu należy udać się do biura rzeczy znalezionych i zagubionych oraz wypełnić formularz raportu niezgodności bagażowej, tzw. PIR (Property Irregularity Report). Należy zachować dokumenty podróży, np. odcinek biletu czy identyfikator bagażu, bo okażą się pomocne przy składaniu reklamacji.

    Następnie warto zapoznać się z zasadami procesu reklamacyjnego u danego przewoźnika, ponieważ, by oszacować szkodę, może on zażądać przedstawienia dodatkowych dokumentów (np. rachunki za utracone rzeczy znajdujące się w bagażu, dokument potwierdzający cenę walizki). Zgodnie bowiem z Konwencją montrealską, która reguluje m.in. kwestię odpowiedzialności przewoźnika za stracony lub zniszczony bagaż, pasażer musi udowodnić poniesioną szkodę. Co więcej, regulamin danej linii lotniczej (z którym w zasadzie powinniśmy zapoznać się już  przed rozpoczęciem podróży) może określać za które rzeczy, w przypadku zagubienia bądź uszkodzenia bagażu, przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności (np. sprzęt elektroniczny).

    Reklamacja i żądanie odszkodowania

    Reklamację należy złożyć na piśmie – za pomocą formularza internetowego na stronie przewoźnika lub tradycyjnie pocztą – nie później niż:

    • 7 dni od odbioru uszkodzonego bagażu,
    • 21 dni od zgłoszenia na lotnisku opóźnionego lub zagubionego bagażu.

    Przewoźnik obowiązany jest udzielić odpowiedzi na reklamację konsumenta w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania, pod warunkiem, że przepisy odrębne nie stanowią inaczej.

    Odpowiedzialność przewoźnika

    Przewoźnicy odpowiadają tylko za powstałe szkody fizyczne. Pasażerowie nie mogą uzyskać rekompensaty za ewentualne moralne szkody, powstałe w związku z utratą bagażu.

    W zakresie roszczeń pasażera pozostaje zaś prawo żądania zwrot kosztów za rzeczy, które pasażer kupił w czasie oczekiwania na bagaż, np. odzież, obuwie, środki higieniczne itp. Przy czym trzeba pamiętać o rachunkach!

    W przypadku opóźnienia bagażu linie lotnicze mają obowiązek dostarczenia walizki na wskazany przez pasażera adres. Jeśli zaś sam poszkodowany odbierze bagaż osobiście z lotniska, może żądać od przewoźnika zwrotu kosztów za transport.

    Wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika

    Przewoźnik nie jest odpowiedzialny, jeśli udowodni, że :

    • szkoda wynikła z naturalnych właściwości rzeczy (wrodzony defekt, jakość i wada bagażu),
    • zniszczenie, utrata lub uszkodzenie nie nastąpiło w okresie, kiedy bagaż był pod opieką przewoźnika,
    • szkoda została spowodowana lub przyczyniło się do niej niedbalstwo albo inne bezprawne działanie lub zaniechanie osoby domagającej się odszkodowania, czy osoby, od której on/ona uzyskała swoje prawa,
    • w przypadku opóźnienia w przewozie lotniczym bagażu – on sam oraz jego pracownicy i agenci podjęli wszystkie rozsądnie konieczne środki, aby uniknąć szkody wynikającej z opóźnienia lub niemożliwe było podjęcie przez nich takich środków.

    Granice odpowiedzialności przewoźnika

    W przypadku opóźnienia, zagubienia lub uszkodzenia bagażu pasażer może dochodzić odszkodowania do wysokości 1131 Specjalnych Praw Ciągnienia w skrócie SDR (z ang. Special Drawing Rights – co oznacza międzynarodową jednostkę walutową,określoną przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy). Według kursu na dzień publikacji 1131 SDR odpowiada kwocie 5681,64 zł.

    Gdy przewoźnik odmawia wypłaty odszkodowania

    W sytuacji odmowy wypłaty odszkodowania przez linie lotnicze zarejestrowane na terenie Unii Europejskiej, Norwegii lub Islandii, konsument może skierować sprawę do Europejskiego Centrum Konsumenckiego w swoim kraju (ECC-Net).

    Podstawa prawna

    Konwencja Montrealska z 1999 r.
    Rozporządzenie (WE) 889/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady.

  • Zgłoszenie reklamacyjne z rękojmi

    Zgłoszenie reklamacyjne z rękojmi

    Jeśli już zdecydowałeś, że podstawą prawną Twojej reklamacji będzie rękojmia za wady fizyczne towaru, warto wiedzieć czego możesz żądać od sprzedawcy i na jakich zasadach. Niejednokrotnie w sklepie usłyszysz, że musisz wypełnić formularz reklamacyjny, a następnie zgłosić się po decyzję. Spodziewaj się również, że sprzedawca będzie mówił o odesłaniu towaru do gwaranta i możliwości wydłużenia terminu rozpatrywania sprawy.

    Jak to wygląda z punktu widzenia praw konsumenckich? Czy konieczne jest wypełnienie formularza reklamacyjnego? Czego możesz żądać od sprzedawcy i co ma do tego gwarancja? W jakim terminie powinieneś dostać stanowisko przedsiębiorcy?

    Do kogo adresować zgłoszenie reklamacyjne

    Na podstawie kodeksowych przepisów o rękojmi, kupujący zgłasza wadę bezpośrednio sprzedawcy – czyli do przedsiębiorcy, z którym zawarł umowę sprzedaży. Istnieje jednak możliwość, że sprzedawca jest również gwarantem, wówczas należałoby wyraźnie sprecyzować podstawę prawną roszczeń reklamacyjnych (gwarancja czy rękojmia).

    Forma reklamacji

    Chociaż prawo nie zabrania składania reklamacji ustnie, telefonicznie czy drogą elektroniczną, to najlepszą formą jest złożenie jej na piśmie – bezpośrednio u sprzedawcy lub listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Forma zgłoszenia reklamacyjnego może okazać się istotna dla celów dowodowych, np. w sytuacji gdy upłynie termin na odpowiedź. Nie istnieje również obowiązek złożenia reklamacji na formularzu sprzedawcy! Służy on wyłącznie usprawnieniu postępowania reklamacyjnego, może być pomocny w przyjęciu zgłoszenia.

    Z perspektywy kupującego bardzo ważne jest, by w zgłoszeniu reklamacyjnym opisać wadę i sprecyzować konkretne żądanie. Może mieć to wpływ na dalszy przebieg reklamacji. Co istotne, przepisy w pewien sposób (opisany poniżej) uzależniają wybór żądań kupującego od indywidualnych okoliczności sprawy. Chodzi tu o charakter wady, możliwość naprawy i wymiany, jak również o to, czy towar był już wcześniej reklamowany.

    Pierwsza reklamacja

    W przypadku składania pierwszej reklamacji przysługujące konsumentowi roszczenia w stosunku do sprzedawcy zostały skonstruowane tak, aby strony dążyły do kontynuowania umowy. Mianowicie, w pierwszej kolejności kupujący ma prawo żądać od sprzedawcy naprawy lub wymiany towaru na nowy. Gdy sprzedawca, mimo uznania reklamacji, odmówi spełnienia żądania konsumenta, bo jest to niemożliwe do wykonania lub wymaga nadmiernych kosztów, wówczas konsument może zmienić wybór i zażądać naprawy (w przypadku uprzednio deklarowanej wymiany) lub wymiany (w przypadku uprzednio deklarowanej naprawy), bądź obniżenia ceny czy odstąpienia od umowy (przy wadzie istotnej).

    Prawo do żądania zwrotu równowartości ceny towaru (odstąpienie od umowy) lub obniżenia ceny w ramach pierwszej reklamacji jest ograniczone. I tak, jeśli przedsiębiorca niezwłocznie zrealizuje naprawę lub wymianę towaru, bez nadmiernych niedogodności względem konsumenta, ma prawo do tego, by nie uznać żądania kupującego, który składając pierwszą reklamację wniósł o obniżenie ceny lub zwrot pieniędzy.

    Przykład nr 1: Po 5 miesiącach użytkowania telefonu komórkowego pan Nowak zareklamował niesprawne urządzenie (wadliwy mikrofon). Zażądał od sprzedawcy wymiany urządzenia na nowe. Przedsiębiorca uznał reklamację za zasadną. Jednakże, z uwagi na niemożliwość wymiany towaru na nowy (np. wstrzymano produkcję modelu), konsument zmienił swój wybór roszczenia reklamacyjnego na naprawę. Sprzedawca usunął usterkę.

    Druga i kolejne reklamacje

    W przypadku drugiej i kolejnych reklamacji złożenie do sprzedawcy oświadczenia o odstąpieniu od umowy lub żądanie obniżenia ceny jest zdecydowanie prostsze. W przypadku takiego sprecyzowania żądań sprzedawca nie będzie mógł ponownie wymienić lub naprawić towaru. Bez znaczenia będzie również, czy w reklamowanym towarze wystąpiła taka sama wada, czy zupełnie inna. Niemniej jednak w przypadku drugiej i kolejnych reklamacji konsumentowi nadal przysługują żądania naprawienia lub wymiany towaru na nowy.

    Przykład nr 2: Pan Nowak (z Przykładu nr 1) po kolejnych 5 miesiącach użytkowania telefonu komórkowego ponownie złożył reklamację do sprzedawcy (niesprawny głośnik). Zażądał zwrotu ceny urządzenia. Sprzedawca w takiej sytuacji nie może zmienić żądania reklamującego przez niezwłoczną wymianę lub naprawę.

    Termin rozpatrywania reklamacji

    Sprzedawca ma 14 dni (liczymy dni kalendarzowe) na ustosunkowanie się do zgłoszenia reklamacyjnego. Jest to termin na złożenie oświadczenia przez przedsiębiorcę liczony od momentu, w którym zapoznał się z żądaniem kupującego lub miał taką możliwość. Ustosunkowanie się należy rozumieć jako merytoryczne odniesienie się, zarówno do żądania kupującego (czy je uznaje), jak i samego faktu czy dana rzecz ma wadę czy nie. W przepisach nie określono w jakiej formie sprzedawca ma ustosunkować się do żądania kupującego. Dlatego przedmiotowe oświadczenie może przybrać dowolną postać (list, e-mail, rozmowa telefoniczna, sms). Brak formy pisemnej może zadziałać na niekorzyść przedsiębiorcy, powodując ewentualne trudności dowodowe, gdy dojdzie do sporu sądowego.

    Milczenie sprzedawcy

    Jeśli kupujący będący konsumentem zażądał wymiany rzeczy lub usunięcia wady, albo złożył oświadczenie o obniżeniu ceny (określając kwotę), a sprzedawca nie ustosunkował się do tego żądania w terminie 14 dni, uważa się, że żądanie uznał za uzasadnione.

    Podstawa prawna

    art. 560, 561, 5615 k.c.